19 - 01 - 2026

Pałucki konkurs

ZNAMY NAGRODZONYCH W KONKURSIE

Bardzo Wam dziękuję za taki odzew, za uruchomienie tylu wspomnień i dowód na to, że jeśli nie gwara, to chociaż jej elementy występują nadal w naszej mowie potocznej.

Serdeczne gratulacje dla wszystkich uczestników, wielkie brawa dla nagrodzonych.

Wyboru nagrodzonych i wyróżnionych dokonał pan Mirosław Binkowski. Zanonimizowane komentarze podlegały jego eksperckiej ocenie. Pan Mirosław sprawdził zgodność komentarzy z zasadami konkursu i poprawność gwarową przytoczonych słów.

Torby z pałuckim hasłem otrzymują:

1. Honorata Pezacka - "dydek"

komentarz jurora: popularne i jak widać nadal używane słowo z emocjonalnym uzasadnieniem wyboru;

2. Halina Wika - "tej"

komentarz jurora: bardzo charakterystyczne dla naszej gwary słowo, a wybór poparty licznymi przykładami jego użycia w kontekście;

3. Małgorzata Cichocka - "kamyszek"

komentarz jurora: urocze (w mojej subiektywnej opinii) słowo z pięknym uzasadnieniem wyboru, jedno z tych zdrabnianych typowo gwarową końcówką -yszek, -oszek;

4. Aleksandra Pietrykowska - "pyrki"

komentarz jurora: jedno z tych słów, które przypisują Pałuczan do Wielkopolan i jedno z tych, które długo pozostaną w użyciu;

5 Marcin Moeglich - "wihajster"

komentarz jurora: słowo zabawne przez to, że nieprzetłumaczalne, które pomimo swego niemieckiego pochodzenia mocno zakorzeniło się w pałuckiej gwarze.

Wyróżnienia (w postaci pałuckiego notesu) lecą do:

1. Wojciech Gawron - "chruchlać"

2. Alicja Krzyżelewska - "gelejza"

3. Kinga Nowicka - "dyrdok"

4. Osoby, które opisały słowo "he" - Igła Igła, Iwona Gunia, Joanna Kaźmierczak-Kowalska, Marta Piątkowska-Górna

Serdecznie dziękuję wszystkim za udział w konkursie. Nagrody można odbierać w pok. 205 Urzędu Miejskiego w Kcyni (II piętro).

W indywidualnych przypadkach możliwa wysyłka (proszę o kontakt w wiadomości prywatnej)

Możecie sobie dziś, przy poniedziałkowej kawusi, wszyscy pogratulować znajomości gwary i jej stosowania w codziennych rozmowach.

KONKURS - ZASADY I OGŁOSZENIE

W niedawnym poście na FB Dźwiękowego Archiwum Kcyni informowałam, że w tym roku archiwum będzie się promowało po pałucku. Pod koniec 2025 roku opracowane zostały dwa gadżety, które nawiązują do pałuckiej gwary, upowszechniając jej wyrażenia wśród odbiorców.

Jednym z przedmiotów jest płócienna, bardzo pojemna, solidna torba, która oprócz logo DAK ma hasło: Dygom sprawunki. Drugim elementem promocyjnym jest notes eko z długopisem, który na okładce także ma umieszczone hasło w gwarze pałuckiej: Nagryzdej se tu, co jyno kcesz! Stwierdziłam, że przygotowanie gadżetów codziennego użytku, a do takich niewątpliwie należy i notes, w którym zapisujemy ważne i nieważne informacje, a także torba, którą możemy zabrać na codzienne zakupy w mieście, to najlepsza promocja. Hasło jest doskonale widoczne, gdy dźwigając codzienne zakupy będziecie zmierzać ze sprawunkami do domu.

Tu mieszkamy i tu działamy. Chcę podkreślić, że właśnie na Pałukach leży Kcynia, zależy mi na upowszechnianiu nazwy tego regionu, a także zachęceniu wszystkich do zdobywania informacji o jego dziejach. Niejako pokłosiem zorganizowanej w czerwcu 2025 r. konferencji Wielka mała historia Krajny i Pałuk była myśl, by przygotować gadżety zawierające hasła w gwarze pałuckiej. Znakomita prelekcja Mirosława Kaźmiyrza Binkowskiego zostawiła w nas wszystkich sporą potrzebę akcentowania, że to na tych ziemiach ludzie, jeszcze całkiem niedawno, bo 20, 30 lat temu używali gwary. Obecnie gwara przetrwała w postaci szczątkowej, używamy niektórych słów, nawet nie wiedząc często, jakie jest ich pochodzenie. Wybór haseł konsultowałam z panem Mirosławem Binkowskim, ekspertem w dziedzinie gwary pałuckiej, któremu z tego miejsca bardzo dziękuję za pomoc.

Dziś (tj. 19 stycznia) wieczorem na fanpage Dźwiękowego Archiwum Kcyni pojawi się informacja o konkursie, w którym można wziąć udział i powalczyć o pałuckie gadżety. Gorąco do tego zachęcam. Szczegóły konkursu, termin i zasady - www.facebook.com/DzwiekoweArchiwumKcyni

Tekst: Justyna Makarewicz/Dźwiękowe Archiwum Kcyni