Spacer z historią - Neony, szyldy, reklamy

Na spacer zaplanowany na dzień 9 lipca wybraliśmy się tydzień później, czyli 16 lipca. Temat spaceru brzmiał: Szyldy, neony, reklamy. Tak jak w przypadku wszystkich spacerów realizowanych w tej edycji, w związku z epidemią COVID-19 obowiązywały wcześniejsze zapisy. Na początku spaceru, zgodnie z regulaminem, jego uczestnicy wypełniali stosowne oświadczenia. Po każdym spacerze oprócz fotoreportażu z jego przebiegu, na stronie www będą się pojawiać materiały, które można wykorzystać do samodzielnego przejścia trasy. Konspektowi towarzyszyć będzie galeria materiałów zdjęciowych wykorzystywana w trakcie spaceru. 

SPACER PIERWSZY – NEONY, SZYLDY, REKLAMY- MATERIAŁY (KONSPEKT,  TRASA, GALERIA Z MATERIAŁAMI) 

POCHODZENIE SŁOWA REKLAMA 

Clamo (łac.) – krzyczeć, wołać. Taki sam źródłosłów: deklamować, reklamować

HISTORIA REKLAMY (na podst. www.verus.lublin.pl)

Starożytność

W okolicach Teb – 3000 l. przed n.e. – papirus - nagroda za zbiegłego niewolnika

Babilon – gliniane tabliczki pismem klinowym – ogłoszenie szewca, skryby i kupca

Już w Pompejach  - reklama domu publicznego Ad sorores – nagie kobiety wyginające się w kuszących pozach, kamienne lub terakotowe tablice, płaskorzeźba przedstawiająca szynki, płaskorzeźbę kozy – symbol sprzedawcy mleka. 

Średniowiecze

Restauratorzy, karczmarze – w ogrodach flagi, a na drzwiach wieńce oznaczający miejsce, izbę szynku

Szyld – godło rzemieślnika – but, miedziana miska dla fryzjera, nożyce. Balwierz, cyrulik - inne określenia na fryzjera.

ZNAK, SYMBOL – zrozumiały dla niepiśmiennych, gdyż znajomość liter i umiejętność czytania nie były wtedy powszechne.

Pod koniec średniowiecza – szyldy w formie desek na wspornikach, lub ustawiane na słupach. Nawiązywali do chorągwi cechowych kościelnych.

DRUK i zmiany, jakie przyniósł w dziedzinie reklamy.

Zatrudnianie krzykaczy na jarmarkach, zachwalających produkty konkretnych kupców.

Stopniowe osłabienie roli cechów.  

Nowożytność

XVII/XVIII – metalowe szyldy reklamowe

Emancypacja kupców – na szyldzie pojawia się nazwisko kupca

W Londynie – nadzór policji nad prawdziwością napisów (tego, co głoszą - weryfikacja), ludzie-reklamy - chodzący z szyldem, tablicą

XIX w. – powszechne zastosowanie szyldów, coraz piękniejsze, zatrudnianie malarzy – ozdobność szyldu oznaka zamożności kupca, metalowe litery, szkło o złoconym podłożu

Rewolucja przemysłowa - skokowy rozwój fabryk

Przełom XIX/XX w. – planowanie miejsca na szyld w projektach elewacji kamienic - Przykłady projektów architektonicznych dotyczących kcyńskich kamienic - poniżej kamienica przy ul. Podgórnej, należąca w XIX w. do żydowskiej rodziny Levy:

Międzywojenna Polska – około 300 firm przyjmujących zlecenia na wytwarzanie szyldów. Plakaty reklamowe czy szyldy tworzyli najwybitniejsi - przykład Wojciech Kossak, plakat reklamowy POLSKI FIAT, uwieczniony na fotografii w witrynie sklepowej p. Władysława Pawełczaka (ul. Rynek, obok dzisiejszej szkoły specjalnej).

Reklama prasowa – najstarsza 1478 r. – zamówiony przez biskupa Paryża plakat informujący o inscenizacji na placu przy katedrze Notre Dame.

Ewolucja: Reklama prasowa – reklama radiowa – reklama telewizyjna – reklama internetowa

Do zastanowienia: WSPÓŁCZESNE SZYLDY – JAKIE SĄ? Pasują czy nie pasują do elewacji czy ogólnego stylu kamienicy? współgrają z otoczeniem (sąsiednie kamienice)?

Trasa:

Początek przy Urzędzie Miejskim w Kcyni (ul. Rynek 23)

Północna pierzeja Rynku:

- Spożywczy (neon w czasach PRL) - ul. Rynek 26 - obecnie pod tym numerem mieści się pizzeria

- Hotel de Rome - następnie Dom Chłopa - potem kawiarnia Wrzos (znów neon)

Zachodnia pierzeja Rynku:

- Bogusław Teski, na rogu Poznańskiej i Rynku, po wojnie: Wiejski Dom Towarowy

- Sklep mięsny - funkcjonował zarówno w czasie okupacji jak i PRL

Południowa pierzeja Rynku

- Dyk - po latach w tym miejscu przez dłuższy czas funkcjonowała księgarnia. Pamiątka ze sklepu - wieszak

- Kozłowski - przed wojną sklep kolonialny, po wojnie sklep z rybami

Jaki budynek znajdował się w miejscu dzisiejszego "Merkurego"? Przedwojenna kamienica: sklep Kiri, sklep z obuwiem - sklepy należące do właścicieli różnych narodowości

- Restauracja Popularna - kolejny neon, wiele wspomnień, sala VIP, potańcówki co sobotę

- Dom lekarza - Rynek 2

Doktor Stanisław Jedwabny przechował w swoim archiwum fotografię budynku, który znajdował się wcześniej w miejscu kamienicy. Na odwrocie tego zdjęcia umieścił napis: "Stary dom po piekarni Bereszyński. Dom rozebrany w 1926 r."

- Kino – niejeden neon w mieście - za czasów okupacji neon LICHTSPIELHAUS EXIN, po II wojnie światowej napis KINO. Wiele wspomnień z dzieciństwa - ostatnie seanse w latach 90.

- Ulica Libelta 14 – Pracownia garderoby męskiej W. Kitkowski - doskonale zachowany napis na ceglanej bocznej ścianie kamienicy. Jak uzupełnili uczestnicy spaceru, szyld znajdował się także od frontu.

- Kozi Rynek, Reklama Banku Spółdzielczego zajmująca całą boczną ścianę kamienicy. 

Powrót Poznańską do Rynku - omówienie szyldów sklepów, które znajdowały się przy ul. Poznańskiej - rzeźnik Jan Poczekaj

- Friseur - szyld znajdujący się z lewej strony ul. Poznańskiej

Dwujęzyczność szyldów – Poczekajowie – funkcjonowanie w rzeczywistości zaboru pruskiego

The odd one out - co tu nie pasuje? Wśród zdjęć zgromadzonych na kolażu wskaż te, które nie pochodzą z Kcyni

Zagadki fotograficzne - gdzie znajdował się ten budynek? 

UŁÓŻ slogan sklepu rybnego, kosmetyczki, fryzjerki, mechanika samochodowego, szewca

Opracowanie konspektu, prowadzenie spaceru: Justyna Makarewicz

Materiały wykorzystane w galerii pochodzą z zasobów Dźwiękowego Archiwum Kcyni